شیمی سبز و فناوریهای پایدار

شیمی سبز و فناوریهای پایدار

کاربرد کاتالیستی پلی‌اکسومتالات‌های نوع کگین استخلاف شده با فلزات واسطه در واکنش حلقه-گشایی آزیریدین‌ها با آمین‌ها

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 گروه شیمی معدنی، دانشکده شیمی دانشگاه اصفهان
2 مرکز تحقیقات آسیب‌های شیمیایی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله، تهران، ایران
چکیده
آزیریدین‌ها حدواسط‌های سنتزی بسیار مهمی در شیمی آلی هستند که ساختار آنها شامل یک حلقه سه عضوی حاوی یک هترواتمِ نیتروژن می‌باشد. واکنش‌پذیری آزیریدین‌ها علاوه بر فشار حلقـه‌ای به استخلاف‌های متصل به حلقه هم وابسته است. پلی‌اکسومتالات‌ها نیز ترکیبات معدنی هستند که خاصیت کاتالیستی مناسبی در واکنش‌های مختلف از جمله حلقه‌گشایی آزیریدین‌ها و اپوکسیدها از خود نشان داده‌اند. در این تحقیق، پلی‌اکسومتالات‌های نوع کگین استخلاف شده با عناصر واسطه سری اول به صورت نمک‌های تترابوتیل آمونیوم، [(n-C4H9)4N]5[PW11MO39].nH2O (TPWM; M = Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn) سنتز و از آنها در واکنش‌های حلقه‌گشایی آزیریدین‌ها با آمین‌ها استفاده شد. بررسی‌های انجام شده نشان داد که پلی-اکسومتالات استخلاف شده با آهن (III)، فعالیت کاتالیستی مناسب‌تری در پیشبرد این واکنش‌ها از خود نشان می‌دهد. بعد از بهینه کردن شرایط واکنش، حلقه‌گشایی آزیریدین‌های مختلف توسط آمین‌ها انجام شد. واکنش حلقه‌گشایی آزیریدین‌ها توسط ترکیبات آمینی مزایایی از جمله شرایط ملایم واکنش، شیمی گزینی و ناحیه گزینی بالا، بازده خیلی خوب، زمان‌های مناسب واکنش، تهیه راحت کاتالیست، ارزان و غیرسمی بودن کاتالیست، پایداری کاتالیست و کار کردن راحت با یک کاتالیست سبز را نشان داد. لذا این فرایند کاربرد سنتزی جدیدی برای پلی‌اکسومتالات‌های استخلاف شده با عناصر واسطه در سنتزهای آلی را نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها